Trần Đình Bảo Thắng mê mẩn những nhân vật hoạt hình có thể co giãn, biến dạng và chuyển động đầy biểu cảm. Cậu muốn tìm hiểu cách làm nên những chuyển động ấy nhưng khi bắt đầu học 3D Animation tại MAAC, thử thách khiến Thắng có lúc muốn bỏ cuộc lại nằm ở một việc căn bản hơn nhiều: học vẽ.
Tự chấm kỹ năng vẽ của mình khoảng 3/10 lúc mới nhập học, Thắng bước vào học kỳ đầu tiên với cả háo hức lẫn lo lắng. Sáu tháng sau, cậu đã có một cách khác để đối diện với những điều chưa biết. Chuyện gì đã diễn ra giữa hai điểm ấy?
Cậu học sinh muốn đứng phía sau những chuyển động kỳ diệu
Từ nhỏ, Thắng đã yêu thích những bộ phim của Disney và Sony như Monsters, Inc. (Công ty Quái vật) hay Tangled (Công chúa tóc mây). Trong thế giới ấy, một nhân vật có thể kéo giãn cơ thể, biến đổi biểu cảm rồi chuyển động theo những cách khiến người xem bật cười, hồi hộp hoặc thương mến. Thắng đặc biệt thích các nhân vật quái vật với hình dáng và cách diễn xuất phóng đại.
Những chuyển động ấy khơi lên sự tò mò về công việc phía sau màn ảnh. Khi biết đến Rigging và Animation, cậu bắt đầu tìm thấy tên gọi cho điều mình muốn khám phá: cách một nhân vật 3D được thiết lập để có thể tạo dáng, chuyển động và diễn xuất.
Dù vậy, hướng đi của Thắng từng rẽ sang một con đường khác. Đầu năm lớp 12, cậu dự định học Thể dục Thể thao để trở thành huấn luyện viên thể hình. Sau khi tốt nghiệp, cậu quyết định đăng ký học tại MAAC, chọn Diễn hoạt 3D (3D Animation) làm lĩnh vực mình muốn theo đuổi.
Thắng biết đến học viện qua một buổi tư vấn tuyển sinh tại THPT Tây Thạnh. Sau đó, cậu tiếp tục tìm hiểu chương trình, đội ngũ giảng viên và môi trường học. Lộ trình rõ ràng, chương trình kết hợp giữa lý thuyết với thực hành thực tiễn, cùng đánh giá tích cực từ những người bạn của anh trai từng học tại MAAC giúp cậu đi đến quyết định của mình.
Từ chỗ thích xem nhân vật hoạt hình chuyển động, Thắng đã chọn bước vào nơi mình có thể học cách góp phần tạo ra chúng. Cánh cửa mở ra. Phía bên kia là những điều cậu gần như chưa từng làm…
Cánh cửa đầu tiên mở vào một thử thách không ngờ
Thắng chưa có nền tảng vẽ và gần như chưa tiếp xúc với 3D. Cậu tự đánh giá kỹ năng ban đầu chỉ khoảng 3/10. Đó là cảm nhận của một người mới học, nhưng con số ấy đủ cho thấy khoảng cách giữa điều Thắng yêu thích và những gì cậu có thể làm ở thời điểm bắt đầu.
Ở lớp, Thắng cảm thấy mình thuộc nhóm có xuất phát điểm yếu nhất về kỹ năng vẽ. Các công cụ và kỹ thuật mới khiến cậu vừa hồi hộp vừa lo lắng. Ước mơ trên màn ảnh đã có hình hài rất rõ; con đường để tự tay tạo ra một hình ảnh thì còn nhiều chỗ xa lạ.
Thử thách lớn nhất của học kỳ đầu tiên là cải thiện kỹ năng vẽ tay. Trước khi đi sâu vào các môn chuyên ngành 3D, Thắng phải dành thời gian cho những bài học nền tảng. Với một người gần như bắt đầu từ đầu, ngay cả việc biết mình nên làm gì trước cũng có thể trở thành trở ngại.
Sự hòa đồng của bạn bè và sự tận tình của thầy cô giúp cậu dần thích nghi nhưng cảm giác được chào đón chưa đủ để giải quyết mọi khó khăn trong bài làm. Đến lúc tự thực hành, Thắng vẫn phải đối diện với phần mình chưa biết.
Khi nỗi sợ trở thành kẻ giữ cửa
Có những lúc Thắng muốn bỏ cuộc, nhất là khi phải thử một kỹ thuật vẽ hoàn toàn mới. Cậu sợ vì chưa biết bắt đầu từ đâu, cũng chưa biết làm thế nào để có một kết quả tốt.
Một bài vẽ khó có thể kéo theo nhiều áp lực hơn chính bài vẽ đó. Khi người học vừa thấy mình yếu hơn các bạn, vừa chưa tìm ra cách làm, khoảng cách về kỹ năng rất dễ biến thành sự nghi ngờ bản thân. Nếu mỗi lần chưa làm được đều trở thành một lý do để dừng lại, ước mơ sẽ càng xa hơn.
Nỗi sợ giống một kẻ giữ cửa, đứng giữa Thắng và những kỹ thuật cậu cần học. Mỗi điều chưa biết lại thành một ngưỡng cửa mới. Có thể quay đi, hoặc thử bước qua khi chưa chắc mình làm được. Những lần muốn bỏ cuộc đặt Thắng trước lựa chọn ấy.
Thắng yêu thích hoạt hình nhưng để đi tiếp, cậu cần một cách học giúp mình xử lý những việc đang làm cậu chùn bước. Cách học ấy phải bắt đầu ngay từ một bài chưa làm được.
Chiếc chìa khóa nằm trong cách học
Ở MAAC, Thắng có những điểm tựa để quay lại với bài học. Theo chia sẻ của cậu, thầy cô sẵn sàng giải đáp thắc mắc và hỗ trợ học viên cả ở trường lẫn ở nhà. Các bài giảng được quay video để cậu có thể xem lại khi ôn tập. Những phần chưa hiểu vì thế có thể được học lại, hỏi lại và thử lại.
Anh trai cũng là người truyền động lực nhiều nhất cho Thắng. Từng học Thiết kế Mỹ thuật số và hiện làm Motion Designer, anh có thể chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ em khi gặp bế tắc. Sự đồng hành ấy giúp Thắng có thêm điểm tựa trong những lúc chán nản.
Từ những hỗ trợ đó, Thắng vẫn phải tự thực hiện phần việc của mình: luyện tập ở nhà. Một bài vẽ có thể được làm đi làm lại từ 5 đến 10 lần. Cách này chưa được thì thử cách khác; phần nào chưa đúng thì tiếp tục sửa.
Câu nói Thắng nhớ nhất cũng là điều cậu rút ra từ quá trình ấy: “Sợ là vì mình chưa từng chạm vào nó thôi.”
Nhìn theo cách đó, một kỹ thuật mới trở thành thứ có thể làm quen qua thực hành. Thắng dần chấp nhận việc mình chưa giỏi ở lần đầu. Cậu có thể dành thêm thời gian để hiểu và cải thiện, thay vì đòi hỏi bản thân phải làm tốt ngay khi bắt đầu.
Chiếc chìa khóa đã có hình hài cụ thể: xem lại điều chưa hiểu, tìm sự hỗ trợ khi cần, rồi tự tay làm tiếp và Thắng phải dùng nó nhiều lần.
Một khối lập phương và năm đến mười lần thử lại
Trong học kỳ đầu tiên, bài tập Thắng tâm đắc nhất là thực hành tả chất liệu trên các khối lập phương bằng Photoshop. Từ một khối cơ bản ở góc nhìn 3/4, cậu phải lên màu và thể hiện những bề mặt khác nhau như kính, đá, cây, cỏ.
Đề bài nghe gọn, nhưng yêu cầu phía sau lại không đơn giản. Cùng một hình khối, làm thế nào để người xem nhận ra bề mặt này là kính, bề mặt kia là đá? Màu sắc cần đi cùng cách thể hiện ánh sáng và đặc điểm của từng chất liệu. Với Thắng, đó là việc phải dành thời gian quan sát và luyện tập.
Khối lập phương ấy giống một cánh cửa nhỏ dẫn vào thế giới tạo hình. Muốn đi qua, Thắng phải biết nhìn thế giới bên ngoài kỹ hơn. Một vật thể quen thuộc trở thành thứ có thể nghiên cứu: ánh sáng tác động lên nó ra sao, bề mặt có đặc điểm gì, điều gì khiến mắt mình nhận ra chất liệu ấy?
Thắng bắt đầu dành nhiều thời gian hơn để quan sát vật thể xung quanh và đưa những điều nhận thấy vào bài làm. Bài tập trên màn hình nhờ thế nối với thế giới ngoài màn hình. Những hình ảnh cậu muốn tạo ra có thêm cơ sở từ việc nhìn và phân tích vật thật.
Cùng với việc quan sát, Thắng dành thời gian luyện thao tác, thử cách thể hiện rồi sửa bài. Trong quá trình tự luyện, một bài có thể được cậu làm lại từ 5 đến 10 lần. Mỗi phần chưa làm được trở thành một phần cần dành thêm thời gian.
Làm lại nhiều lần nghĩa là phải quay về với cùng một thử thách. Bản trước còn thiếu, bản tiếp theo vẫn có thể cần sửa. Với Thắng, tiếp tục luyện cũng là tiếp tục đối diện với điều từng khiến mình muốn dừng. Cách này chưa được thì cậu tìm cách khác, rồi làm tiếp.
Qua thời gian rèn luyện, các kỹ thuật từng khiến cậu lo lắng dần trở nên quen thuộc. Thắng nhận thấy kỹ năng vẽ của mình được cải thiện đáng kể qua bài tả chất liệu. Cùng với bài làm, cách cậu nhìn một thử thách cũng bắt đầu thay đổi.
Muscle Memory và Thắng đã sẵn sàng học điều tiếp theo
Khi nhìn lại bản thân của 6 tháng trước, Thắng cho rằng thay đổi lớn nhất nằm ở tư duy. Trước đây, gặp một điều mới và khó thường khiến cậu sợ. Sau quá trình học và thực hành liên tục, cậu hiểu rằng kỹ thuật có thể dần trở nên quen thuộc khi mình thực sự bắt tay vào làm.
Thắng gọi sự quen dần với thao tác qua luyện tập là “muscle memory”. Trong trải nghiệm của cậu, việc thực hành lặp lại giúp mình thoải mái và tự tin hơn khi làm việc. Điều từng xa lạ đã trở thành thứ có thể học được từng phần.
Kết quả sau học kỳ đầu tiên có thể nhìn thấy ở kỹ năng vẽ được cải thiện, khả năng quan sát chất liệu và sự tự tin để bước vào các môn chuyên ngành 3D tiếp theo. Thắng cũng đã xác định rõ hơn mục tiêu nghề nghiệp: trở thành một 3D Rigger.
Rigger xây dựng hệ thống khung xương và các bộ điều khiển để nhân vật 3D có thể được tạo dáng, chuyển động. Thắng mong muốn tạo ra những bộ khung chuẩn chỉnh, giúp các bạn Animator làm việc dễ dàng và hiệu quả hơn. Đó là hướng đi nối tiếp sự tò mò của cậu về những nhân vật có thể diễn xuất, co giãn và biến dạng.
Cậu vẫn đang ở chặng đầu. Mục tiêu trước mắt là học tốt các môn chuyên ngành sắp tới, đặc biệt là Rigging. Nhưng giờ đây, khi đứng trước một kỹ thuật chưa biết, Thắng đã có kinh nghiệm để bắt đầu: học, thử, tìm hỗ trợ và luyện tiếp.
Những nhân vật hoạt hình từng khiến cậu say mê vẫn ở phía trước. Thắng đã đi qua một thử thách cần thiết để tiếp tục đến gần chúng.
180 ngày vượt qua nỗi sợ học vẽ: Vì sao Thắng thấy “ĐÁNG”?
Nhìn lại 180 ngày đầu tiên tại MAAC, Thắng không cho rằng mình đã trở thành một người vẽ giỏi chỉ sau một học kỳ. Điều đáng kể hơn là cách bạn đối diện với những điều mình từng sợ.
Từ một học viên tự chấm khả năng vẽ của mình 3/10, từng có lúc muốn bỏ cuộc vì bài tập quá khó, Thắng dần học được cách kiên nhẫn với bản thân. Có những bài phải làm đi làm lại 5-10 lần, có những kiến thức phải tự luyện thêm ở nhà mới hiểu. Thay vì xem đó là lý do để dừng lại, Thắng bắt đầu coi mỗi lần thử lại là một cơ hội để tiến bộ.
Bạn nhận ra rằng những điều mình chưa làm được hôm nay không có nghĩa là mình sẽ mãi không làm được. Đôi khi, chỉ cần đủ kiên trì để tiếp tục thêm một lần, nỗi sợ sẽ dần nhường chỗ cho sự tự tin.
Khi được hỏi dùng một từ để nhìn lại học kỳ đầu tiên, Thắng chọn “ĐÁNG”.
Đáng với những lần loay hoay trước bài tập. Đáng với những lúc muốn bỏ cuộc nhưng vẫn quyết định thử thêm. Và đáng nhất là sau 180 ngày, Thắng không còn chỉ nhìn vào những điều mình chưa làm được, mà đã biết cách chủ động tìm phương pháp để vượt qua chúng.
Hành trình ấy chưa kết thúc. Phía trước Thắng vẫn còn nhiều kiến thức cần học, nhiều thử thách cần chinh phục để tiến gần hơn đến mục tiêu trở thành một 3D Rigger. Nhưng giờ đây, bạn đã có thêm một điều quan trọng để mang theo: không cần phải giỏi ngay từ đầu mới có thể bắt đầu, và cũng không cần làm được ngay mới có lý do để tiếp tục.
180 ngày không biến Thắng thành một người hoàn toàn khác. Chúng giúp bạn trở thành một phiên bản dám thử sức, dám đối diện với điều mình chưa biết và không dễ dàng bỏ cuộc trước khó khăn. Với Thắng, đó chính là điều khiến hành trình vừa qua trở nên đáng giá.
