Khi Mưa Đỏ – bộ phim chiến tranh lịch sử của đạo diễn Đặng Thái Huyền chính thức cán mốc hơn 700 tỷ đồng doanh thu, khán giả Việt không chỉ nói về kỷ lục phòng vé, mà còn bàn về điều làm nên sức mạnh hình ảnh của bộ phim: những khung hình kỹ xảo “vô hình”, nơi người xem quên đi công nghệ và chỉ còn lại cảm xúc.
Nhằm mở cánh cửa hậu trường của kỳ tích ấy, Học viện Kỹ xảo Điện ảnh & Hoạt hình MAAC phối hợp cùng Đại học Kinh Tế TP. HCM (UEH) và 3D Art VFX Studios – đơn vị làm kỹ xảo duy nhất cho phim Mưa Đỏ, đã tổ chức case study “VFX Breakdown: Mưa Đỏ – The Art of Invisible VFX”, nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình từ các bạn trẻ đam mê kỹ xảo nói riêng và yêu thích bộ phim nói chung.
Sự kiện diễn ra vào sáng 27/09/2025, tại Đại học Kinh tế TP.HCM với sự tham gia của đội ngũ đến từ 3D Art gồm:
- Anh Đinh Việt Phương – CEO/Producer 3D Art
- Anh Phạm Ngọc Anh – Trưởng phòng VFX
- Anh Nguyễn Dũng Minh – Biên tập Giám sát Hình ảnh VFX
- Host chương trình là anh Võ Huy Giáp – Giám đốc Đào tạo Học viện MAAC
Nội dung chương trình tập trung triết lý “VFX vô hình” của Mưa Đỏ, breakdown hơn 700 shots: dựng bối cảnh chiến tranh, pipeline làm việc, thách thức kỹ thuật và những câu chuyện hậu trường, kèm Q&A định hướng nghề nghiệp cho người trẻ.
TRIẾT LÝ “KỸ XẢO VÔ HÌNH” – PHƯƠNG CHÂM “ZERO OR HERO”
Với Mưa Đỏ, đội ngũ 3D Art kiên định theo đuổi triết lý Invisible VFX – “kỹ xảo vô hình” đến tận cùng. Họ không xem kỹ xảo là màn phô diễn công nghệ, mà là công cụ để khơi dậy cảm xúc và tái hiện lịch sử bằng hình ảnh chân thực nhất.
Trong bối cảnh Thành cổ Quảng Trị ngày nay đã thay đổi gần như hoàn toàn, ê-kíp phải “hoàn tác thời gian”: xóa bỏ mọi dấu vết hiện đại, dựng lại từng đường hầm, công sự, lớp khói, ánh sáng, pháo sáng và mảnh văng theo logic chiến trận. Mỗi khung hình được tạo nên từ hàng trăm giờ công qua các công đoạn 3D modeling, matte painting, compositing, grading để người xem không nhìn thấy kỹ xảo, mà chỉ cảm nhận câu chuyện sống động và thấm đẫm cảm xúc.
Đi cùng triết lý đó là phương châm làm nghề mà đội ngũ luôn ghi nhớ: “Zero or Hero.” Theo anh Dũng Minh giải thích: “Zero” nghĩa là trong tổng thể bộ phim, khán giả không nhận ra sự hiện diện của kỹ xảo và đó chính là thành công lớn nhất.
Còn “Hero” là ở những phân cảnh buộc phải dùng CGI toàn phần, như cảnh Hạm đội 7 hay tiêm kích F-4, thì hình ảnh phải đạt đến độ chân thực, thuyết phục tuyệt đối. Dù người xem biết đó là kỹ xảo, họ vẫn tin vì mọi thứ được thể hiện một cách tinh tế, đúng nhịp kể và đầy cảm xúc.
QUY TRÌNH HẬU KỲ THẦN TỐC CHO 700 CẢNH KỸ XẢO TRONG 4,5 THÁNG
Trong khi một bộ phim chiến tranh quốc tế thường cần ít nhất một năm để hoàn thiện phần hậu kỳ, Mưa Đỏ hoàn thành gần 700 cảnh có kỹ xảo chỉ trong 4,5 tháng – một con số gần như không tưởng. Khoảng 70 nghệ sĩ VFX đã làm việc liên tục, chia thành nhiều cụm chuyên môn (môi trường 3D, phương tiện chiến đấu, FX khói lửa, compositing & color grading) với pipeline vận hành đồng bộ và kiểm soát chặt chẽ từng vòng duyệt.
Anh Phạm Ngọc Anh chia sẻ về quy trình VFX Artist làm việc như sau:
Với một bộ phim có sử dụng kỹ xảo, đội ngũ VFX không chỉ xuất hiện ở giai đoạn hậu kỳ mà đồng hành xuyên suốt toàn bộ quy trình sản xuất. Ngay từ tiền kỳ, người làm VFX phải cùng đạo diễn và tổ nội dung thảo luận, phân tích kịch bản để xác định những cảnh có yếu tố VFX, từ đó lên kế hoạch kỹ thuật và phương án thực hiện phù hợp.
Tiếp theo là giai đoạn tiền kỳ tại phim trường, người làm VFX cũng phải có mặt để giám sát các cảnh quay cùng đạo diễn, như phim Mưa Đỏ, đội ngũ 3D Art “cắm chốt” tại hiện trường suốt 81 ngày quay để tính toán ánh sáng, bố cục, hướng camera, đảm bảo cảnh quay thật tương thích tối đa với phần hậu kỳ.
Đến khi bước vào giai đoạn dựng, đội ngũ VFX tiếp tục phối hợp chặt chẽ với đạo diễn và editor, tư vấn những cảnh được chọn có đảm bảo điều kiện kỹ thuật hay không và đề xuất chỉnh sửa khi cần để giữ chất lượng tối đa cho phần hiệu ứng hình ảnh.
Khâu hậu kỳ họ vận dụng linh hoạt các phần mềm chuyên dụng như Houdini, Maya, 3ds Max, Blender, DaVinci Resolve cùng các công cụ tracking, roto, match moving nhưng điều làm nên khác biệt không nằm ở phần mềm, mà ở tư duy vận hành và tính kỷ luật của cả ê-kíp.
Các diễn giả cũng chia sẻ thách thức lớn nhất không nằm ở thiết bị hay công nghệ, mà ở cách tổ chức và phân bổ nhân lực. Chi phí lớn nhất của VFX là thời gian lao động sáng tạo vì thế, đội ngũ đã lập kế hoạch kỹ lưỡng từ tiền kỳ đến hậu kỳ: storyboard, previs các bối cảnh như phòng họp, sông Thạch Hãn, sân bay Tà Cơn; kiểm tra tracking và green screen trong quá trình quay; rồi tối ưu quy trình dựng, simulate và compositing trong hậu kỳ.
Tại bối cảnh Thành cổ, điều kiện quay thường xuyên có mưa gây bất lợi nhưng cũng có lợi thế: ánh sáng ổn định, ít cần HDRI, giúp tiết kiệm thời gian dựng và ghép cảnh. Ê-kíp còn ứng dụng scan 3D và photogrammetry để mô phỏng toàn bộ Thành cổ, cho phép hình dung và phân chia cảnh quay như một “bản đồ chiến trường” ảo, chính xác và trực quan hơn.
KHI TỪNG KHUNG HÌNH MANG SỨC NẶNG LỊCH SỬ
Cả 3 diễn giả đều nêu bật rằng điểm chung của các anh em trong 3D Art là đều yêu lịch sử và có hiểu biết về nó. Chính tình yêu đó khiến họ luôn mong muốn mang đến những khung cảnh vừa chính xác về tư liệu, vừa chân thực về cảm xúc, để người xem không chỉ “thấy” mà còn “cảm” được tinh thần của những năm tháng khói lửa. Mỗi cảnh quay không đơn thuần là tái dựng một bối cảnh chiến tranh, mà là một nỗ lực tái hiện ký ức – nơi kỹ xảo trở thành ngôn ngữ để kể lại câu chuyện lịch sử bằng hình ảnh sống động và đầy tự hào.
Trong đó, những đại cảnh là điểm nhấn ấn tượng nhất, thể hiện rõ nhất kỹ năng và kỹ thuật của đội ngũ: từ việc dựng sân bay Tà Cơn, Hạm đội 7, đến trận tập kích F-4 vào Thành cổ. Mỗi cảnh đều trải qua chuỗi công đoạn chặt chẽ: tính toán on-set, xử lý layout, modeling, thiết kế cảnh, matte painting, precomp và compositing, tất cả hội tụ để tạo nên chiều sâu không gian và cảm xúc chiến trường.
Trong phim Mưa Đỏ, khối lượng các cảnh kỹ xảo cơ bản được chia làm 3 phần:
- Xử lý “rác”: Loại bỏ các yếu tố hiện đại, cây cối,… thứ không mong muốn có trong hình.
- Hiệu quả tăng cường: Tăng cường hiệu quả các cảnh cháy nổ, bom đạn,…
- Cảnh CGI: Cảnh CGI đã có khối lượng đặt hàng nhất định nhưng trong quá trình sản xuất 3D Art đã đề xuất thêm vào 2 cảnh: Hạm đội 7 và F-4 tấn công tại thành cổ, nhằm khắc họa đầy đủ bức tranh lịch sử khốc liệt – đây cũng là cảnh tốn nhiều thời gian nhất.
“Nếu không có hai cảnh CGI về Hạm đội 7 và tiêm kích F-4, Mưa Đỏ sẽ thiếu đi tầm vóc của một chiến dịch toàn diện. Chúng tôi đã đề nghị đạo diễn thêm hai cảnh này và chúng đã giúp phim trở nên đúng với quy mô và tinh thần mà nó xứng đáng có” – Đinh Việt Phương chia sẻ.
Không chỉ đại cảnh, những cảnh trung và cận, nơi khán giả nhìn rõ từng khuôn mặt, từng giọt mồ hôi của người lính lại mang thử thách riêng. Đó là nơi người làm kỹ xảo phải hiểu bối cảnh, ánh sáng, và cả cảm xúc nhân vật để tạo nên sự liền mạch tự nhiên. Anh Nguyễn Dũng Minh kể: “Tôi vẫn nhớ không khí phân cảnh tái hiện bàn đàm phán Paris – một cảm giác đặc biệt, khi mình vừa xử lý kỹ thuật, vừa sống lại cảm xúc của nhân vật trong từng khung hình.”
THÁCH THỨC LỚN NHẤT CỦA ĐỘI NGŨ VFX PHIM “MƯA ĐỎ”
Khi được hỏi về thử thách lớn nhất trong hành trình thực hiện Mưa Đỏ, anh Đinh Việt Phương chia sẻ rằng, điều khó khăn nhất không nằm ở kỹ thuật hay công nghệ, mà là giữ vững quyết tâm để đi đến cùng. Với một dự án có gần 700 cảnh kỹ xảo, khối lượng công việc khổng lồ ấy chẳng khác nào một “cuộc chiến” thực thụ mà mỗi thành viên trong ê-kíp đều phải tham gia bằng toàn bộ năng lượng của mình.
Anh cho biết, các vấn đề về thời gian hay yêu cầu kỹ thuật đều có thể giải quyết khi có phương pháp đúng, nhưng điều giữ cho cả đội bền bỉ chính là niềm tin rằng đây là một dự án xứng đáng và ý nghĩa. Mỗi người đều ý thức rõ vai trò của mình trong bức tranh chung, cùng nhau chia nhỏ khó khăn thành từng nhiệm vụ khả thi.
Trong hành trình đó, anh nói, “mỗi thành viên đều là một chiến sĩ ở mặt trận riêng, đối mặt với thử thách bằng kỹ năng, bản lĩnh và sự kiên trì đến cùng.” Chính tinh thần đoàn kết và trách nhiệm ấy đã trở thành sức mạnh tập thể, giúp 3D Art hoàn thành một khối lượng công việc tưởng chừng không thể và tạo nên một dấu mốc đáng tự hào cho kỹ xảo Việt Nam.
“The Art of Invisible VFX” của Mưa Đỏ không chỉ là thành công kỹ thuật, mà còn là chiến thắng của tinh thần sáng tạo Việt Nam. Đội ngũ 3D Art đã chứng minh rằng: khi kỹ xảo đứng về phía câu chuyện, khán giả sẽ đứng về phía bộ phim. Buổi Breakdown đã góp phần khẳng định ngành VFX Việt Nam hoàn toàn đủ năng lực đảm nhận những dự án điện ảnh quy mô lớn – miễn là có tư duy, tổ chức và tình yêu nghề.
Học viện MAAC tự hào được đồng hành cùng các nghệ sĩ kỹ xảo Việt những người đang viết tiếp hành trình khẳng định vị thế của VFX Việt Nam trên bản đồ điện ảnh thế giới.
Đón đọc Phần 2: “Từ hậu trường Mưa Đỏ đến hành trang nghề VFX cho giới trẻ” đăng tải sắp tới tại website MAAC Việt Nam.
Thực hiện: Ánh Ngọc
